Prim tartışması dönem sonunda değil, dönem başında biter.
Primin neye bağlandığı, cironun kime yazıldığı ve hesabın ne zaman kapandığı önceden belliyse, ay sonunda geriye rakamı okumak kalır.
Prim neye bağlanırsa ekip ona bakar
Prim bir ödeme kalemi değil, bir yön tarifidir. Neyi sayarsanız ekip onu çoğaltır: hizmet cirosunu sayarsanız pahalı bakıma yönelir, ürün satışını sayarsanız rafı konuşur, dolu koltuk saatini sayarsanız boş kalan aralıkla uğraşır.
Bu yüzden ilk karar oran değil, ölçüdür. Salonda hangi eksiğin kapanmasını istiyorsanız prim onun üstüne kurulur; ölçü değişince ekibin günü de değişir.
- Hizmet cirosu: kimin koltuğunda ne kadar iş döndüğü
- Ürün satışı: rafta duran ürünün kim eliyle çıktığı
- Dolu koltuk saati: randevu kaydında boş kalan aralık
- Tekrar gelen danışan: aynı kişinin ikinci kez randevu alması
Ciro kime yazılıyor, önce bunu çözün
Prim hesabı ciroyu bölmekle başlar ve bölünen şey tutar değil, iştir. Aynı danışana iki kişi baktıysa, paketi satan ile bakımı veren farklı kişiyse ya da ürünü ön masa sattıysa cironun sahibi kendiliğinden belli olmaz.
Bu durumların her biri için bir kural gerekir ve kural dönem başlamadan yazılır. Sonradan konuşulan pay hesap değil, pazarlık olur.
- Her işlemde işi yapan kişi kayda geçer
- İki kişi baktıysa payın nasıl bölüneceği önceden yazılır
- Paketi satan kişi ile bakımı veren kişi ayrı tutulur
- Ön masada satılan ürünün kime yazıldığı belli olur
Satılan tutar mı, tahsil edilen tutar mı
Salonda satış ile tahsilat aynı güne düşmeyebilir. Paketin bedeli parça parça gelir, danışanın hesabı açık kalabilir, karttan alınan tutar hesaba başka gün geçer.
Primi satılan tutara bağlarsanız kasaya girmemiş para üzerinden ödeme yaparsınız. Tahsil edilen tutara bağlarsanız prim, işin yapıldığı aya değil paranın geldiği aya düşer. İkisinin de bir karşılığı var; olmayacak olan, ikisini aynı dönemde karıştırmaktır.
- Ölçü tek olur: ya satış tarihi ya tahsilat tarihi
- Paketin bedeli parça geliyorsa hangi parçanın sayıldığı yazılır
- İade edilen işlemin primden düşülüp düşülmeyeceği baştan belli
- Açık bakiye kapandığında hangi döneme yazılacağı kararlaştırılır
Ürün satışı hizmetten ayrı toplanır
Rafta satılan ürün ile koltukta verilen hizmet aynı kalem değildir. Hizmette harcanan şey zaman ve koltuk, üründe ödenmiş bir alış bedelidir; ikisi tek toplamda birleşince hangisinin ne getirdiği görünmez olur.
Ayrı toplandığında iki şey birden ortaya çıkar: ürünün gerçekten satılıp satılmadığı ve hizmet cirosunun ürünle şişip şişmediği. Prim de bu iki başlığa ayrı ayrı kurulabilir.
- Hizmet cirosu ile ürün satışı ayrı toplanır
- Paketin içindeki ürünün hangi başlığa yazıldığı yazılır
- Bakımda sarf edilen ürün satış sayılmaz
- Ürün satışı prime giriyorsa hangi ürünlerin girdiği listelenir
Dönem kapanmadan rakam konuşulmaz
Prim bir dönemin hesabıdır; o dönemin başı, sonu ve kapanış anı belli olmalıdır. Kapanış, kayıt girişinin bittiği andır: geç yazılan bir tahsilat ya da sonradan düzeltilen bir satır dönemin toplamını değiştirir.
Kapanıştan sonra gelen düzeltme silinmez, bir sonraki döneme yazılır. Böylece ödenmiş bir prim geriye dönük tartışmaya açılmaz.
- Dönem başı ve sonu tarih olarak yazılır
- Kayıt girişi kapanıştan önce biter
- Kapanıştan sonraki düzeltme sonraki döneme geçer
- Rakam donduktan sonra prim konuşulur
Ekip kendi rakamını dönem içinde görsün
Primin ay sonunda tek seferde açıklanması, ekibin kendi işini ancak iş bittikten sonra öğrenmesi demektir. O noktada rakam ne artar ne eksilir, yalnız tartışılır.
Kişi bazlı toplam dönem içinde de okunabiliyorsa herkes nerede durduğunu bilir; ay sonu sürpriz olmaktan çıkar. İtiraz da hafızayla değil, kayda bakılarak çözülür.
- Kural dönem başlamadan yazılı olarak paylaşılır
- Herkes kendi kişi bazlı toplamını dönem içinde görebilir
- İtiraz kayda bakılarak çözülür
- Kural değişecekse sonraki dönemden geçerli olur
Sık sorulanlar
- Salonda personel prim sistemi nasıl kurulur?
- Üç kararla kurulur: prim neye bağlanacak, ciro kime yazılacak, hesap hangi tarihe göre kapanacak. Bu üçü yazılı değilse hesap her ay yeniden tartışılır. Oranı en son konuşun; ölçü belli olmadan oran bir şey ifade etmez.
- Prim satılan tutara mı, tahsil edilen tutara mı bağlanır?
- İkisi de olur, biri seçilir. Satılan tutara bağlarsanız prim işin yapıldığı döneme düşer, ama kasaya girmemiş para üzerinden ödeme yapabilirsiniz. Tahsil edilen tutara bağlarsanız prim paranın geldiği döneme kayar, açık kalan bakiye kapanana kadar sayılmaz. Sorun olan, ikisini aynı dönemde karıştırmaktır.
- İki personel aynı danışana baktığında ciro kime yazılır?
- Bu bir hesap sorusu değil, önceden verilmiş bir karardır. Pay nasıl bölünecekse dönem başlamadan yazılır: tek kişiye, işi bitirene ya da baştan belirlenmiş bir oranla ikisine. Kural yoksa aynı işlem her ay yeniden tartışılır ve kayıt kimseyi ikna etmez.
- Ürün satışının primi hizmetten ayrı mı hesaplanır?
- Ayrı toplamak işinize yarar. Hizmette harcadığınız şey zaman ve koltuk, üründe ise ödenmiş bir alış bedelidir; tek toplamda birleşince hangisinin ne getirdiği görünmez olur. Bakımda sarf edilen ürünü satış saymayın, o gider tarafına aittir.
- Prim oranını ne kadar belirlemeliyim?
- Bu sayfada oran yazmıyoruz. Prim oranı salonun maliyet yapısına, ücret düzenine ve sözleşmelerinize bağlıdır; buraya gömülen bir rakam sizin salonunuz için yanlış olur. Ölçüyü ve dönemi burada anlatılan şekilde kurun, oranı mali müşavirinizle belirleyin.
- Prim hesabını defterde tutmakla kayıttan okumanın farkı ne?
- Defterde tutulan hesap ay sonunda toplanır ve o toplamı yalnız tutan kişi bilir. Her işlemde işi yapan kişi kayda geçiyorsa kişi bazlı toplam dönem içinde de okunur; ekip nerede durduğunu bilir, itiraz da kayda bakılarak çözülür. Değişen şey rakam değil, rakamın nereden geldiğinin belli olması.
Bu rehber salonun kendi hesap düzenini anlatır, iş hukuku ya da mali müşavirlik değildir. Primin ücrete, bordroya ve sözleşmeye nasıl yansıyacağı mevzuata bağlıdır; kendi durumunuz için mali müşavirinize ve avukatınıza danışın.
Kimin ne getirdiğini dönem sonunda aramamak için
Bi'Salon'da Ciro / İşlem Raporu'nun Personel sekmesi dönemi kişilere göre ayırır; Ortalama toplam, Ortalama adet ve En iyi personel kartları listenin üstünde durur. Tarih aralığı, şube, personel ve departman süzgeçlerini birlikte kullanır, süzdüğünüz dökümü Excel ya da PDF olarak indirirsiniz.
Personel kırılımını görün